TARİHÎ BELGELER
Tarihî ve resmî belgeler — Filistin'in yazılı tanıklığı.
Osmanlıca Tarihi Belgeler
Osmanlı’nın Filistin’i yönettiği süre boyunca Müslüman nüfus bölgedeki hâkim unsur olmuştur. Tahrir defterlerinden kolaylıkla takip edebildiğimize göre Müslümanlardan sonra en yoğun topluluk Hıristiyanlar olmuş ve…
Kudüs makamına varanları şehirde her biri farklı istikametlere açılan çeşitli kapılar karşılar. Bu kapılardan Halil Kapısı veya Yafa Kapısı şeklinde anılanı, Kudüs surlarının batı cihetinde yer almaktadır. Halilürrahman…
Osmanlı Devleti, Filistin’i hâkimiyeti altında bulundurduğu süre boyunca bölgeye önemli yatırımlar yapmıştır. Vakıflar, idare mekânları, yollar, köprüler, çeşmeler, medreseler, saat kuleleri… Elbette bu imar ve inşa…
Osmanlı padişahlarının yanı sıra hanedanın hanım üyeleri de Kudüs’te hayır kurumları inşa ettirmişlerdir. İsfahan Şah, Pertevniyal Valide Sultan, Safiye Valide Sultan gibi hayırhah hanımların içinde Kudüs ile özdeşleşen…
1520 yılında Osmanlı Devleti tahtına çıkan Kanuni Sultan Süleyman, 1566 yılına kadar yaklaşık yarım asır süren saltanatı boyunca devletin geniş arazisinde birçok bölgede çeşitli imar faaliyetlerinde bulunmuştur. Sultan…
Tarihimizde kendini hayır işlerine adayan valide sultanlar arasında belki de en hayırşinas olanı Ümmü’l Cihân olarak anılan Sultan Abdülaziz’in vâlidesi, II. Mahmud’un eşi Pertevniyal Valide Sultan’dır. Memleketin dört…
Osmanlı Devleti, henüz Kudüs’ü hâkimiyeti altına almamışken dahi bölgeye yatırımlar yapmaktaydı. Meşhur Çandarlı vezir ailesinden Çandarlı İbrahim Paşa’nın eşi İsfahan Şah tarafından 1436 yılında Kudüs’te bir vakıf…
1492 yılında İspanya Yahudileri, İspanya’dan sürgün edilmiş ve dönemin Osmanlı padişahı II. Bayezid sürgün edilen Yahudi topluluğuna Osmanlı topraklarına sığınma hakkı tanımıştır. Böylece Yahudiler, Osmanlı ülkesinin…
Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Meşihat Arşivi gibi çeşitli kurumlarımızda bulunan vesikalar üzerinden Filistin tarihini tahlil ederek çağın gereksinimlerine uygun çok boyutlu…
XIX. yüzyılda birçok devlet ve dinî grup Filistin’de misyonerlik faaliyetleri yürütmüştü. Bu devletlerden biri, günümüzde de Orta Doğu’da varlık göstermeye çalışan Rusya’dır. Rus misyonerler hem Anadolu’da hem de…
Beyrut Vilâyeti başmühendisi Beşare tarafından 1890 yılında hazırlanan ve vilayetin idari taksimatını gösterir harita. Bu harita aynı zamanda vilâyete bağlı sancak ve kazaların nüfuslarını da vermektedir. Çizelgeden…
Yabancı devletler, misyoner kurumları aracılığıyla Osmanlı ülkesinde kendi mezheplerini yaymak için çeşitli hamleler yapmaktaydı. Hıristiyanların uhrevî ve dünyevî reislikleri sayılan Patrikhaneler de bu siyasi manevra…
Osmanlı Devleti, Filistin topraklarında yabancıların mülk alma şartlarını çeşitli dönemlerde farklı uygulamalarla şekillendirmiştir. Bilindiği üzere XIX. Yüzyıl ortalarında artan Musevi göçleriyle birlikte Filistin’de…
Sultan II. Abdülhamid’in cülusunun 25. Yılı münasebetiyle Nablus’ta bir saat kulesi, karakol binası ve çeşme yapımına başlanmıştır. Bu yapılardan günümüzde Nablus Saat Kulesi hâlâ ayaktadır. Ne var ki dörtgen yapıda ve…
Kudüs’teki sultan vakıflarının ilki Osmanlı padişahı II. Murad tarafından 1446 yılında yaptırılmıştır. Sultan II Murad vefatından beş sene evvel vasiyetnâmesini hazırlatarak Saruhan’daki mallarından Kudüs fukarasına…
Günümüzün önemli meselelerinden biri olan dil yozlaşması; bundan 110 yıl önce Osmanlı Devleti tarafından bugünkünden çok daha titiz bir şekilde takip edilmekteydi. Dil meselesine ehemmiyet gösteren devlet adamlarından…
Amerika, 1810’lu yıllardan itibaren irili ufaklı pek çok Protestan misyoner örgütü kurmaya başlamıştır. Ancak bu kuruluşlardan en önemlisi Amerikan misyonerliğinin uzun yıllar öncü misyon kuruluşu konumundaki “American…
Kudüs, her taşı her toprağı vakfedilmiş bir şehirdir. Bu özelliği ile belki de dünyada biriciktir. Kudüs’ün İslam şehri olmasıyla birlikte şehrin gelişimi ve işleyişi tümüyle vakıflar aracılığıyla yürütülmüştür. Vakıf…
Tüm dünyada olduğu gibi Kolera salgınları Filistin topraklarında da karşı karşıya kalınan bir sorundu. Devlet, salgınla mücadele kapsamında bölgeye sıhhi ekipler yollamış, tahaffuzhaneler inşa etmiş, tebhirhaneler…
İslam orduları VII. yüzyılda Kudüs’e girdiğinde, Rum Ortodokslar şehri ancak Hz. Ömer’e teslim edeceklerini söylemişlerdi. Ortodoks ruhbanların öne sürdükleri şart üzerine Kudüs’e giden Hz. Ömer, Kudüslü ruhbanlara bir…
İmarette pişen yemekler ve bunlar için ihtiyaç duyulan gıda kalemleri ayrıntılı olarak verilmiştir: Yılda altmış üç nöbet dâne bişüb beher nöbette otuz beşer Kuds batmân pirinçten iki bin iki yüz beş batmân pirinç sarf…
Osmanlı Devleti’nin Nablus Mutasarrıfı Süleyman Fethi Bey, 4 Haziran 1911 tarihli raporunda henüz Trablusgarp Savaşı dahi başlamadan müstakbel I. Dünya Savaşı’nın haberini vermiştir. 1882 yılında İngilizlerin Mısır’ı…
Mimar Kemaleddin ve beraberindeki heyetin Filistin’deki onarım çalışmaları devam ettiği sırada Hariciye Vekâleti’ne bir telgraf gönderilir. Haziran 1923 tarihli telgraftan anlaşıldığı üzere Mescid-i Aksa tamiratında…
Osmanlı Devleti Filistin’de ve bilhassa Kudüs’te pek çok tekke/zaviye kurmuş, kurulmasına müsaade etmiştir. Ne yazık ki İsrail işgali Kudüs’ün “vakıf şehir” kimliğini büyük ölçüde tahrip etmiş, tekke ve zaviyeler diğer…
