Filistin Birlik Görüşmeleri

2006 yılında yaşanan iç çekişmeler ardından ilişkileri tümüyle kopan Fetih ve Hamas grupları, Filistin direnişinin geleceğine dair ortaya çıkan riskler üzerine gerilimi azaltma konusunda arayışa başlamıştı. Filistinlilerin içeride birliğini sağlamak için başlayan görüşmeler, farklı ülkelerin arabuluculuğunda gerçekleşmiştir. Suudi Arabistan Kralı Abdullah’ın 2007 yılının şubat ayında gerçekleşen arabuluculuk görüşmeleri, 2008 yılının mart ayında gerçekleşen Yemen Girişimi, Senegal Başkanı Abdoulaye Wade tarafından 2009 yılında Senegal’de düzenlenen toplantı ve 2009 yılının mart ayında Kahire’de gerçekleşen uzlaşma görüşmeleri bu birlik görüşmelerinin en dikkat çekenleridir. 4 Mayıs 2011 tarihinde Fetih ve Hamas arasında diğer ana gruplarla birlikte Kahire’de bir uzlaşma anlaşması imzalanmıştır. Diğer anlaşmaların yanında söz konusu anlaşma, “milli mutabakat hükümeti” kurulmasını ve aynı yıl içinde bir seçimin gerçekleşmesi kararını almıştır. Ancak bu karar “Arap Baharı” gibi bölgesel ve bazı yerel krizlerden dolayı hayata geçirilememiştir. Öte yandan güvenlik güçlerinde reform yapmak gibi diğer önemli meseleler çözümsüz kalmıştır. 2012 yılının şubat ayında Doha’da Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas ve Hamas lideri Halid Meşal bağımsız teknokratlardan oluşan geçici bir hükümet kurmayı onaylamıştır. Aynı zamanda seçimleri ve Gazze’nin restorasyonunu denetlemeyi kabul etmiştir. 2012 yılının Temmuz ayında Hamas’ın Merkezi Seçim Komisyonu’nun Gazze seçmen kütüğünü güncellemesini engellemesi ve o yılın Ekim ayında yapılan yerel seçimleri boykot etmesiyle birlikte yeniden çıkmaza girmiştir. Buna rağmen görüşmeler devam etmiş ve 23 Nisan 2014 tarihinde Filistin Kurtuluş Örgütü ve Hamas arasında Gazze’de geçici bir ulusal uzlaşı hükümeti ve seçimlerin yapılmasını öngören bir birleşme anlaşması imzalanmıştır. 2 Haziran 2014 tarihinde Başkan Abbas, Başbakan Râmî Hamdallah liderliğindeki yeni hükümette yemin etmiştir. Ancak aynı yılın yaz ayında İsrail’in Gazze’ye saldırması nedeniyle başka bir adım atılmamıştır. Görüşmeler 2016 yılının şubat ve mayıs aylarında Katar’da devam etmiş fakat bir ilerleme sağlanamamıştır. 15-17 Ocak 2017 tarihlerinde Moskova’da gerçekleşen görüşmede her iki taraf da nihayet bir birlik hükümeti kurmaya, Hamas’ı ve Filistin İslâmi Cihad Hareketi’ni Filistin Kurtuluş Örgütü’ne dahil etmeye ve yeni bir Filistin Ulusal Konseyi kurmaya karar vermiştir. Kahire’de gerçekleşen ilave görüşmelerden sonra 17 Eylül 2017 tarihinde Gazze’de yer alan idari komitesini feshetmeye, genel seçimler yapmaya ve Fetih ile doğrudan uzlaşma görüşmelerine girmeye hazır olduğunu duyurmuştur. Böylece 12 Ekim 2017 tarihinde Kahire’de bir uzlaşma anlaşması imzalanmıştır. 2018 yılında birbirini izleyen müzakere turlarında görüşmeler yenilenmiş olsa da anlaşma uygulanmamıştır. Ayrıca Filistin Yönetimi Gazze’deki sorumluluklarını sürdürmek için herhangi bir adım atmamıştır. Söz konusu çekişmenin anahtar noktaları ise seçim biçimleri, güvenlik sorumlulukları ve öngörülen birlik hükümetinin oluşumudur. İki grup, son yıllarda farklı ülkelerde bir dizi görüşme gerçekleştirmiştir. Mutabakata varmaları ve bölgede diplomatik ilişkiler yürüttükleri Türkiye, Mısır, Rusya, Katar gibi devletlerin garantörlük vermesi neticesinde, iki tarafta isteklerinden kısmi tavizler vererek mutabakata varmışlar ve Filistin için 2021 senesinde Ulusal Mutabakat Hükümeti kurulması kararı almışlardır. Filistin Demokratik Birliği (FIDA) الاتحاد الديمقراطي الفلسطيني ‎ İsrail-Filistin uzlaşmasını desteklemek için kurulan sosyal demokrat ve reformist hareket. 1990 yılında sona eren Soğuk Savaş, Filistin davası için de yeni bir dönemi müjdelerken, bu tarihte itibaren çok farklı görüşlerde Filistin inisiyatifleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan biri Filistin Özgürlüğü için Demokratik Cephe’den ayrılarak barış sürecini savunan Yasir Abdurabbu’nun başlattığı hareket olmuştur. Filistin Demokratik Birliği, genel olarak Batı Şeria sakinlerinden oluşmaktadır. Filistin arenasında demokratikleşmeyi savunan hareket, siyasi çoğulculuğu ve demokrasiyi yansıtan bir parti sistemine odaklanmaktadır. Ayrıca Oslo sürecini kuvvetli bir şekilde desteklemiştir. 1996 yılında gerçekleşen Filistin Yasama Konseyi seçiminde bir koltuğu elinde tutan grup, 2006 yılında gerçekleşen seçimlerde Alternatif adı verilen ve seçimde iki koltuk kazanan koalisyonun bir parçası olarak yer almıştır. Günümüzde Filistin siyaseti içinde aktörlerden biri olsa da, etkisi oldukça sınırlı görünmektedir.