Cenevre Girişimi
İsrail ve Filistinli politikacılar ve aktivistler tarafından hazırlanarak 12 Ekim 2003’te Akabe’de imzalanan gayri resmî barış girişimi.
Cenevre Girişimi, dönemin İsrail Başbakanı Ariel Şaron’un aksine, bütünüyle tamamlayıcı bir anlaşma oluşturmak için büyük bir çabayla hazırlanmış ve 1 Aralık 2003’te Cenevre’de düzenlenen bir törenle resmî olarak başlatılmıştır. Filistin Ulusal Yönetimi anlaşmayı desteklerken, İsrail yönetimi ise kendi politikalarına zarar verdiği için anlaşmayı kınamıştır. İsrail kanadında anlaşmaya önayak olan isimler Giora Inbar, Shlomo Brom, yazarlardan Amos Oz ve David Grossman, David Kimche, Prof. Erie Arnan ve Dr. Menachem Klein gibi isimlerin yanı sıra Haim Oran, Amram Mitzna, Avraham Burg, Nehama Ranen, Yuli Tamir, Amnon Lipkin-Shahak’tır. Filistin kanadında önayak olan üyeler ise Yasser Abed Rabbo, Mohammed Al-Hourani, Nabil Qassis, Hisham Abdel Razzaq, Kadoura Fares, Jamal Zaqout, Saman Khouri, Zuheir Al-Manasrah, Jamil Radi Jarai, İbrahim Muhammed Khrishi, Samih Karakra, Basel Cabir ve Nazmi El-Jo’beh’dir. Planın ana noktalar şunlardır: Filistinlilerin geri dönüş hakları kabul edilecektir. Filistinliler İsrail’i Yahudi halkının devleti olarak tanıyacaklardır. İsrail, bazı bölgesel değişimler hariç 1967 sınırlarına geri çekilecektir. Kudüs, Yahudi yerleşimciler ve Filistinliler arasında ikiye bölünecektir. Doğu Kudüs’ün Arap kesimleri Filistin Devleti’nin bir parçası olacaktır. Yahudi yerleşimlerinin yanı sıra Batı Şeria’nın kenar mahalleleri Ma’ale Adumim, Giv’at Ze’ev ve Gush Etzion ise İsrail’e ait olacaktır. Harem-i Şerif Filistinlilere ait olacak ancak uluslararası bir güç farklı inançtaki insanların bölgeyi ziyaret etme özgürlüğünü sağlayacaktır. Arkeolojik kazılar yasaklanacaktır. Batı Duvarı Yahudi hakimiyeti altında kalacaktır. Ariel, Efrat ve Har Homa yerleşimleri Filistin Devleti’nin bir parçası olacak ve İsrail, Batı Şeria’da alacağı bazı bölgeleri Gazze’ye bitişik olan Necef ile değiş tokuş edecektir. Filistinliler terörü engelleyeceklerine ve tüm milisleri silahsızlandıracaklarına söz vereceklerdir. Filistin Devleti askerden arındırılmış olacaktır. Sınır geçişlerini de uluslararası bir güç denetleyecektir. Cenevre Anlaşması, iki STK’nın kurulmasına yol açmıştır: İsrail tarafında Heskem, Filistin tarafında Filistin Barış Koalisyonu. Her ikisi de müzakerelere teşvik etme ve uzlaşma arayışında aktif olarak yer almaktadır. Anlaşmanın metni için: https://geneva-accord.org/wp-content/uploads/2019/04/The-Geneva-Accord_-Full-Text.pdf
